گزارشی از چهار دوره

Untitled 22

مقالات رسیده

به اشتراک بگذارید

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

بسم الله الرحمن ا لرحیم
دحو الارض (بیست و پنجم ذی القعده)
والأرضَ بَعدَ ذلکَ دَحَاهَا[1]و زمین را بعد از آن[2] گسترش داد
دُحا از ماده ی(دَحو)به معنای گستردن می باشد
اصطلاح دَحوُ الارض به این معناست که: در آغاز، تمام سطح زمین را آبهای حاصل از باران های سیلابیِ نخستین فرا گرفته بود؛ این آبها تدریجاً دردره­ها و گودالهای زمین جای گرفتند و خشکی ها از زیر آب سر بر آوردند و روز به روز این پدیده و خشکی ها گسترده­تر شد تا به وضع فعلی در آمد و این مسئله بعد ازآفرینش  آسمان رخ داده است؛ و اولین نقطه ای که از زمین پیدا شد شروع آن ازمحل کعبه بود.
البته بعضی از روایات تصریح به خلقت کعبه، پیش از دحو الارض دارد تا آنجا که روایت شده، خلقت کعبه دو هزار سال پیش از دحو الارض بوده است که این مسئله، عظمت و شرافت کعبه را می­رساند.[3]به هر حال وقوع دحو الأرض امری­ست ثابت شده و دلیل قانع کننده­ای بر خلاف آن وجود ندارد.  
علامه طباطبائی رحمة الله علیه می نویسد:
اخبار راجع به دحو الارض بسیار است و این اخبار مخالف قرآن نمی باشد و برهانی هم بر خلاف این مسئله وجود ندارد.[4]به عنوان نمونه، روایتی از امام باقر علیه السلام وارد شده  که  می فرماید:
...ثمَ دَحَی الارض مِن تحتِه وَهُو قولُ الله [عز وجل]: إنّ أوّلَ بَیتٍ وُضِعَ لِلناس للذی ببَکة مُبارکاً،فأوّلُ بُقعةٍ خُلِقت  مِنَ الارض، الکعبة ثمّ مَدّتِ الارض مِنها.[5]سپس گستراند زمین را از تحت کعبه و این همان قول خداوند در قرآن کریم است که می فرماید همانا اولین خانه­ای که برای مردم(و نیایش خداوند)قرار داده شد، آن است که در سرزمین مکه بوده که پر برکت است، پس اولین بقعه ای که در زمین خلق شده کعبه می باشد سپس زمین، از آن گسترش پیدا کرد ).
 و بعضی از روایات دیگر بنای کعبه را به حضرت آدم علیه السلام،  و تجدید بناء آن را به حضرت ابراهیم علیه السلام، نسبت داده است.
به هر حال آنچه مهم است احترام و عظمت و جنبه ی عبادیت کعبه می باشد که از نحوه خلقت و مسئله ی دحو الارض معلوم می گردد و در قرآن کریم بیش از سی بار با تعابیر مختلف[6] از این مکان مقدس یاد شده است.
بدان بس رازهاست ازحیّ سبحان   /   که در دَحو و کعبه، هست پنهان
تو خود از پیش چشمت پرده بردار  /   که  برخی رازها، گردیده پنهان
خودی گر رفت  می گردی  الهی   /   بیابی از خدا، هر  چیز خواهی
قبل از یاد آوری اعمال وثواب­های شب و روز دحو الارض که  از ائمه معصومین علیهم السلام به ما رسیده است، تذکر این نکته، جالب به نظر می رسد که:
 اولین جایی که به عنوان حیات ظاهری در زمین پیدا شده، ابتدائش کعبه بوده و اول جایی که به عنوان حیات معنوی در ظهور امام زمان ان شاء الله رخ خواهد داد و آن حیات طیّبه بوسیله ی آن مصلح جهانی  آغاز خواهد شد، ابتدائش از کعبه خواهد بود؛ و عجیب اینکه در روایتی می فرماید: حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه در این روز قیام خواهد نمود.[7] 
بعضی از فضائل و اعمال وثواب­های وارد شده، عبارتند از:
الف: روزه داری و شب زنده داری:
1.  روزه در روز دحو الارض بسیار فضیلت دارد و یکی از آن چهار روزی است که روزه اش در تمام سال فضیلتی ویژه دارد.[8]2.شب دحو الارض ازشب­های شریفی است که رحمت خدا در آن نازل می شود و قیام به عبادت در آن اجر بسیار دارد. و همچنین روزه ی این روز ثواب شصت ماه روزه گرفتن را دارد.[9] در روایتی دیگر روزه آن، همچون روزه گرفتن در هفتاد سال می باشد.[10]3.روزه در این روز کفاره ی گناه هفتاد سال می باشد.[11]4.شب زنده داری در شب دحوالارض و روزه این روز ثواب عبادت صدسال دارد، عبادتی که روزهایش روزه بوده و شب هایش را بیدار مانده است.[12]5.کسی که در این روز روزه بگیرد، هرچیزی که بین آسمان و زمین است برای او استغفار می کند.[13]ب:غسل و نماز و زیارت:
1.غسل در این روز مستحب می باشد[14] که در کتب فقهی ما به عنوان یکی از غسل های مستحب ذکر شده است .[15]2. دورکعت نماز در هنگام چاشت(صدرنهار یعنی اول روز) که در مفاتیح الجنان، ذیل اعمال بیست و پنجم ذی القعده ذکر شده است.
3. زیارت حضرت امام رضا علیه السلام در این روز افضل اعمال مستحبه می باشد.[16] 
( والحمد لله رب العالمین والسلام علی من اتبع الهدی )
 
 


[1]  (لازم به ذکر است که رسم الخط الف در کلمه دحاها به گونه ای دیگر است) .   30/ نازعات    
[2] بعد از بنای آسمان و بر افراشته شدن سقف آن و تاریکی شب و روشنائی روزش، که مربوط به سه آیه قبل آن می باشد.    
[3]   شخصی به عنوان اعتراض به امام صادق علیه اسلام می گوید: تا کِی به گرد کعبه دور بزنیم و در مرحله ای هروله کرده و...این کار، غیر حکیمانه است. امام ضمن سرزنش و نکوهش این طرز تفکر او فرمود: خلقه الله قبل دحو الارض بألفَی عام فأحق أن اطیع فیما أمر الله  وانتهی عمّا نهَی عنه (علل الشرایع   2/404،الکافی 4/198)     
[4] المیزان، ذیل آیات: 96و97 /آل عمران   
[5] المیزان ج3/ص356   
[6] کعبه، بیت الله، بیت، بیت العتیق، بیتک المحرّم، مسجد الحرام.
[7] مفاتیح الجنان/اعمال شب بیست وپنجم ذی قعده.
[8]   در روایتی حضرت امام هادی علیه السلام فرمود: روزهایی که در آن روزه گرفته می شود چهار روز است: روز27 رجب، روز17ربیع الاول، عید غدیر و روز    25ذی قعده (وسائل الشیعه/ج10/ص451)(محقق خوانساری رحمة الله می فرماید: تأکید استحباب روزه ی این چهار روز در سال به خاطر این است که ایام شریفی هستند و خداوند، برکات بزرگی را به ما ارزانی داشته است پس مستحب است با روزه گرفتن شکرش بجا آورده شود. مشارق الشموس ج2/ص451).
[9] شخصی نقل می کند: من در زمان کودکی با پدرم در خدمت امام رضا علیه السلام در شب بیست و پنجم ماه ذی قعده بودیم و حضرت فرمودند که امشب حضرت ابراهیم و عیسیعلیهمالسلام متولد شده اند و زمین از زیر کعبه، پهن شده است پس هر که روزش را روزه بدارد چنان است که شصت ماه را روزه داشته است.(وسائل الشیعه ج10/ص449).
[10] وسائل الشیعه ج10/ص451.
[11] وسائل الشیعه ج10/ص450. 
[12]   وسائل الشیعه ج10/ص451 . 
[13] وسائل الشیعه ج10/ص452. 
[14] مفاتیح الجنان/اعمال روز بیست وپنجم ذی قعده .
[15] تعداد محدودی از فقهاء فرموده اند:  برای انجام این غسل نیت رجاء داشته باشد. 
[16] مفاتیح الجنان/اعمال روزبیست وپنجم ذی قعده.

این مطلب را به اشتراک بگذارید

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TechnoratiSubmit to Twitter

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

Find us on Facebook
Follow Us